Το 2019 ορίστηκε από το Υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού ως έτος του Ερωτόκριτου. Ο διαχρονικός Ερωτόκριτος του Βιτσέντζου Κορνάρου είναι ένα αριστούργημα της ελληνικής λογοτεχνίας και ανήκει στην κατηγορία των επικών ποιημάτων.
Ο Ερωτόκριτος είναι μια έμμετρη ερωτική ιστορία που συνέθεσε ο Βιτσέντζος Κορνάρος το 17ο αιώνα στην Κρήτη.
Οι στίχοι του Ερωτόκριτου διαδόθηκαν πρώτα προφορικά, από στόμα σε στόμα και απέκτησε έντυπη μορφή πολύ αργότερα, περίπου μισό αιώνα μετά. Από την πρώτη του έκδοση σώζεται μόνο ένα αντίτυπο που φυλάσσεται στη Γεννάδιο Βιβλιοθήκη της Αθήνας.
Οι στίχοι του Ερωτόκριτου διαδόθηκαν πρώτα προφορικά, από στόμα σε στόμα και απέκτησε έντυπη μορφή πολύ αργότερα, περίπου μισό αιώνα μετά. Από την πρώτη του έκδοση σώζεται μόνο ένα αντίτυπο που φυλάσσεται στη Γεννάδιο Βιβλιοθήκη της Αθήνας.
Η απήχηση του έργου υπήρξε πραγματικά τεράστια στην Κρήτη, με μαντινάδες και ποιήματα που εμπνεύστηκαν από το έργο αυτό. Πολύ γνωστά έργα σύγχρονων ποιητών έχουν επηρεαστεί σαφέστατα από τον Ερωτόκριτο, όπως ο Κρητικός του Δ. Σολωμού, ο Επιτάφιος του Γ. Ρίτσου, το Μήτηρ Θεού του Σικελιανού και ο Νέος Ερωτόκριτος του Παντελή Πρεβελάκη.
Φυσικά το έργο είχε και τους διώκτες του, κυρίως κάποιους λόγιους που διαφωνούσαν με την ιδιωματική του γλώσσα.
Ο Ερωτόκριτος διασκευάστηκε για το θέατρο από τον Συναδινό το 1929, με τη μεγάλη Μαρίκα Κοτοπούλη που έπαιξε την Αρετούσα.
Η υπόθεση του Ερωτόκριτου
Ο Ερωτόκριτος είναι ένα έργο που τοποθετείται στην Αθήνα, ωστόσο ο κόσμος που περιγράφεται δεν αφορά κάποια συγκεκριμένη ιστορική κατάσταση και πόλη, αντίθετα υπάρχουν πολλοί αναχρονισμοί, ενώ μπλέκονται στοιχεία ανατολής και δύσης.
Η Αρετούσα είναι κόρη του βασιλιά της Αθήνας, Ηρακλή. Ο Ερωτόκριτος, γιος του Πεζόστρατου (σύμβουλος του βασιλιά), ερωτεύεται την Αρετούσα, αλλά δεν μπορεί να φανερώσει τον έρωτα του λόγω της θέσης του κι έτσι αρκείται να τραγουδά κάτω από το παράθυρο της.
Η Αρετούσα γοητεύεται από τον τραγουδιστή χωρίς να ξέρει ποιός είναι, αλλά ο Βασιλιάς Ηρακλής μαθαίνει τι συμβαίνει και στήνει ενέδρα στον Ερωτόκριτο για να τον πιάσει. Εκείνος σκοτώνει τους φύλακες του βασιλιά και φεύγει στη Χαλκίδα για να μην συλληφθεί.
Η Αρετούσα στο μεταξύ βρίσκει τυχαία το δωμάτιο του Ερωτόκριτου και εκεί ανακαλύπτει μια ζωγραφιά της και τους στίχους που τραγουδούσε ο Ερωτόκριτος στο παράθυρο της. Κάποια στιγμή που επιστρέφει ο Ερωτόκριτος στο παλάτι, αντιλαμβάνεται ότι η ταυτότητα του έχει πια αποκαλυφθεί και μένει στο σπίτι σαν να πάσχει από κάποια ασθένεια.
Στο μεταξύ ο Ηρακλής οργανώνει μια κονταρομαχία, και ο Ερωτόκριτος που συμμετέχει κερδίζει τον αγώνα, και το παράνομο ζευγάρι πια αρχίζει να συναντιέται κρυφά.
Ο Ερωτόκριτος ζητά το χέρι της Αρετούσας και ο Ηρακλής τον εξορίζει λόγω του θράσους του, και αρραβωνιάζει την κόρη του με κάποιον που της προξενεύει. Η Αρετούσα αρνείται το προξενιό και ο Ηρακλής τη φυλακίζει.
Τρία χρόνια αργότερα, οι Βλάχοι έρχονται να καταλάβουν την Αθήνα και ο Ερωτόκριτος με το μαγικό φίλτρο μιας μάγισσας αλλάζει εμφάνιση και μεταμορφωμένος σώζει τη ζωή του βασιλιά. Ο Ηρακλής χωρίς να ξέρει ποιος είναι, του προσφέρει το χέρι της Αρετούσας από ευγνωμοσύνη, αλλά ο Ερωτόκριτος ζητά το χέρι της κόρης του βασιλιά.
Η Αρετούσα που δεν αναγνωρίζει τον μεταμορφωμένο Ερωτόκριτο, δεν δέχεται την πρόταση του, παραμένοντας πιστή στην χαμένη αγάπη της. Ο Ερωτόκριτος χαρούμενος με την πιστή αγάπη της Αρετούσας, παίρνει το αντίδοτο και η μεταμόρφωση του χάνεται.
Στο τέλος, ο Ερωτόκριτος παντρεύεται την Αρετούσα, γίνεται βασιλιάς της Αθήνας και ο Βιτσέντζος Κορνάρος δίνει αίσιο τέλος σ΄αυτή την ιστορία αγάπης.
Ο Ερωτόκριτος είναι ένα από τα πιο κλασικά και πιο δημοφιλή έργα γιατί πραγματεύεται την αγάπη και τον έρωτα, καθώς επίσης και τη φιλία και τις οικογενειακές σχέσεις με έναν εκπληκτικά διαχρονικό τρόπο. Εξάλλου δεν είναι τυχαίο ότι ο Βιτσέντζος Κορνάρος από τη Σητεία, θεωρείται ο Σαίξπηρ της Κρήτης!
Οι πιο γνωστοί στίχοι του Ερωτόκριτου
ο Κύρης σου μ’ εξόρισε σ’ τση ξενιτιάς τη στράτα.
ύστερα να ξενιτευτώ, πολύ μακριά να πηαίνω.
και πώς να ζήσω δίχως σου τον ξωρισμόν εκείνο;
Τ’ άκουσες Αρετούσα μου, τα θλιβερά μαντάτα;
Τέσσερεις μέρες μοναχά μου ’δωσε κι ανιμένω,
Και πώς να σ’ αποχωριστώ και πώς να σου μακρύνω
Ο Ερωτόκριτος τραγουδήθηκε από πολλούς καλλιτέχνες σε διαφορετικές εκτελέσεις:
Ο Ερωτόκριτος είναι μια έμμετρη ερωτική ιστορία που συνέθεσε ο Βιτσέντζος Κορνάρος το 17ο αιώνα στην Κρήτη.
Οι στίχοι του Ερωτόκριτου διαδόθηκαν πρώτα προφορικά, από στόμα σε στόμα και απέκτησε έντυπη μορφή πολύ αργότερα, περίπου μισό αιώνα μετά. Από την πρώτη του έκδοση σώζεται μόνο ένα αντίτυπο που φυλάσσεται στη Γεννάδιο Βιβλιοθήκη της Αθήνας.
Οι στίχοι του Ερωτόκριτου διαδόθηκαν πρώτα προφορικά, από στόμα σε στόμα και απέκτησε έντυπη μορφή πολύ αργότερα, περίπου μισό αιώνα μετά. Από την πρώτη του έκδοση σώζεται μόνο ένα αντίτυπο που φυλάσσεται στη Γεννάδιο Βιβλιοθήκη της Αθήνας.
Η απήχηση του έργου υπήρξε πραγματικά τεράστια στην Κρήτη, με μαντινάδες και ποιήματα που εμπνεύστηκαν από το έργο αυτό. Πολύ γνωστά έργα σύγχρονων ποιητών έχουν επηρεαστεί σαφέστατα από τον Ερωτόκριτο, όπως ο Κρητικός του Δ. Σολωμού, ο Επιτάφιος του Γ. Ρίτσου, το Μήτηρ Θεού του Σικελιανού και ο Νέος Ερωτόκριτος του Παντελή Πρεβελάκη.
Φυσικά το έργο είχε και τους διώκτες του, κυρίως κάποιους λόγιους που διαφωνούσαν με την ιδιωματική του γλώσσα.
Ο Ερωτόκριτος διασκευάστηκε για το θέατρο από τον Συναδινό το 1929, με τη μεγάλη Μαρίκα Κοτοπούλη που έπαιξε την Αρετούσα.
Η υπόθεση του Ερωτόκριτου
Ο Ερωτόκριτος είναι ένα έργο που τοποθετείται στην Αθήνα, ωστόσο ο κόσμος που περιγράφεται δεν αφορά κάποια συγκεκριμένη ιστορική κατάσταση και πόλη, αντίθετα υπάρχουν πολλοί αναχρονισμοί, ενώ μπλέκονται στοιχεία ανατολής και δύσης.
Η Αρετούσα είναι κόρη του βασιλιά της Αθήνας, Ηρακλή. Ο Ερωτόκριτος, γιος του Πεζόστρατου (σύμβουλος του βασιλιά), ερωτεύεται την Αρετούσα, αλλά δεν μπορεί να φανερώσει τον έρωτα του λόγω της θέσης του κι έτσι αρκείται να τραγουδά κάτω από το παράθυρο της.
Η Αρετούσα γοητεύεται από τον τραγουδιστή χωρίς να ξέρει ποιός είναι, αλλά ο Βασιλιάς Ηρακλής μαθαίνει τι συμβαίνει και στήνει ενέδρα στον Ερωτόκριτο για να τον πιάσει. Εκείνος σκοτώνει τους φύλακες του βασιλιά και φεύγει στη Χαλκίδα για να μην συλληφθεί.
Η Αρετούσα στο μεταξύ βρίσκει τυχαία το δωμάτιο του Ερωτόκριτου και εκεί ανακαλύπτει μια ζωγραφιά της και τους στίχους που τραγουδούσε ο Ερωτόκριτος στο παράθυρο της. Κάποια στιγμή που επιστρέφει ο Ερωτόκριτος στο παλάτι, αντιλαμβάνεται ότι η ταυτότητα του έχει πια αποκαλυφθεί και μένει στο σπίτι σαν να πάσχει από κάποια ασθένεια.
Στο μεταξύ ο Ηρακλής οργανώνει μια κονταρομαχία, και ο Ερωτόκριτος που συμμετέχει κερδίζει τον αγώνα, και το παράνομο ζευγάρι πια αρχίζει να συναντιέται κρυφά.
Ο Ερωτόκριτος ζητά το χέρι της Αρετούσας και ο Ηρακλής τον εξορίζει λόγω του θράσους του, και αρραβωνιάζει την κόρη του με κάποιον που της προξενεύει. Η Αρετούσα αρνείται το προξενιό και ο Ηρακλής τη φυλακίζει.
Τρία χρόνια αργότερα, οι Βλάχοι έρχονται να καταλάβουν την Αθήνα και ο Ερωτόκριτος με το μαγικό φίλτρο μιας μάγισσας αλλάζει εμφάνιση και μεταμορφωμένος σώζει τη ζωή του βασιλιά. Ο Ηρακλής χωρίς να ξέρει ποιος είναι, του προσφέρει το χέρι της Αρετούσας από ευγνωμοσύνη, αλλά ο Ερωτόκριτος ζητά το χέρι της κόρης του βασιλιά.
Η Αρετούσα που δεν αναγνωρίζει τον μεταμορφωμένο Ερωτόκριτο, δεν δέχεται την πρόταση του, παραμένοντας πιστή στην χαμένη αγάπη της. Ο Ερωτόκριτος χαρούμενος με την πιστή αγάπη της Αρετούσας, παίρνει το αντίδοτο και η μεταμόρφωση του χάνεται.
Στο τέλος, ο Ερωτόκριτος παντρεύεται την Αρετούσα, γίνεται βασιλιάς της Αθήνας και ο Βιτσέντζος Κορνάρος δίνει αίσιο τέλος σ΄αυτή την ιστορία αγάπης.
Ο Ερωτόκριτος είναι ένα από τα πιο κλασικά και πιο δημοφιλή έργα γιατί πραγματεύεται την αγάπη και τον έρωτα, καθώς επίσης και τη φιλία και τις οικογενειακές σχέσεις με έναν εκπληκτικά διαχρονικό τρόπο. Εξάλλου δεν είναι τυχαίο ότι ο Βιτσέντζος Κορνάρος από τη Σητεία, θεωρείται ο Σαίξπηρ της Κρήτης!
Οι πιο γνωστοί στίχοι του Ερωτόκριτου
ο Κύρης σου μ’ εξόρισε σ’ τση ξενιτιάς τη στράτα.
ύστερα να ξενιτευτώ, πολύ μακριά να πηαίνω.
και πώς να ζήσω δίχως σου τον ξωρισμόν εκείνο;
Τ’ άκουσες Αρετούσα μου, τα θλιβερά μαντάτα;
Τέσσερεις μέρες μοναχά μου ’δωσε κι ανιμένω,
Και πώς να σ’ αποχωριστώ και πώς να σου μακρύνω
Ο Ερωτόκριτος τραγουδήθηκε από πολλούς καλλιτέχνες σε διαφορετικές εκτελέσεις:
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου
Σημείωση: Μόνο ένα μέλος αυτού του ιστολογίου μπορεί να αναρτήσει σχόλιο.